ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ STIR

Δείγμα

Στην έρευνα έλαβαν μέρος 4564 έφηβοι, 13 -17 χρόνων από 5 χώρες της Ευρώπης, συγκεκριμένα τη Βουλγαρία, Κύπρο, Αγγλία, Ιταλία και Νορβηγία.
Η πλειοψηφία (το 72%, δηλ. 3277 αγόρια και κορίτσια) ανάφεραν ότι ήταν σε σχέση ή είχαν κάποια σχέση στο παρελθόν. Οι περισσότεροι (το 96%) είχαν σχέση με άτομο του αντίθετου φύλου, ενώ το 4% με άτομο του ιδίου φύλου.

Ψυχολογική Βία μέσω του Διαδικτύου/Νέων Μέσων Τεχνολογίας

40% των εφήβων που ήταν σε σχέση ανάφεραν ότι είχαν δεχθεί κάποια μορφή ψυχολογικής βίας μέσω διαδικτύου.
Οι πιο συνήθεις ήταν συμπεριφορές ελέγχου (όπως π.χ. έλεγχος σε σχέση με το «που είσαι, τι κάνεις και με ποιους») καθώς και συνεχής έλεγχος των πράξεων του/της συντρόφου (π.χ. ανάγκη να δίνει ο/η σύντροφος πολύ συχνή ‘αναφορά’ για το τι κάνει και που είναι)
Η ψυχολογική βία μέσω διαδικτύου περιλάμβανε τη χρήση κινητού τηλεφώνου, ηλεκτρονικού υπολογιστή, laptop ή tablet από τους συντρόφους, σε σχέση με:

  • Την αποστολή υποτιμητικών και προσβλητικών μηνυμάτων
  • Την ανάρτηση (post) υποτιμητικών μηνυμάτων σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία μπορούσαν να διαβάσουν και άλλα άτομα
  • Την προσπάθεια να ελέγξουν με ποια άτομα μπορεί να συναντηθεί ο/η σύντροφος και που μπορεί να πάει
  • Συνεχή έλεγχο του τι κάνει ο/η σύντροφος και με ποιους

Ψυχολογική Βία Πρόσωπο με Πρόσωπο

31% -59% των έφηβων κοριτσιών και το 19% – 41% των έφηβων αγοριών από τις 5 χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα, ανέφεραν ότι βίωσαν συμπεριφορές ψυχολογικής βίας στις συντροφικές τους σχέσεις.
Αυτές οι συμπεριφορές περιλάμβαναν:

  • Υποτίμηση ή προσβολές
  • Φωνές, υποτιμητικά σχόλια, βρισιές
  • Αρνητικά σχόλια για το/τη σύντροφο, το σώμα, την οικογένεια, τους φίλους του/της
  • Απειλές για χρήση σωματικής βίας

Σωματική Βία

Σε κάθε μια από τις 5 χώρες, 9%-22% των έφηβων κοριτσιών και 8%-15% των έφηβων αγοριών ανάφεραν ότι είχαν βιώσει κάποια μορφή σωματικής βίας από το/τη σύντροφό τους.
Αυτές οι συμπεριφορές περιλάμβαναν:

  • Χρήση σωματικής δύναμης εναντίον του/της συντρόφου, όπως χαστούκια, δυνατό σπρώξιμο, κτυπήματα, τράνταγμα
  • Χρήση πιο σοβαρής βίαιης συμπεριφοράς όπως γροθιές, στραγγαλισμός, ξυλοδαρμός, χτυπήματα με κάποιο αντικείμενο

Ένας μικρός αριθμός εφήβων ανάφερε ότι δέχθηκε σοβαρής μορφής σωματική βία

Σεξουαλική Βία

17%- 41% των έφηβων κοριτσιών και το 9% – 25% ανάφερε ότι βίωσε σεξουαλική βία στις σχέσεις του.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό περιλάμβανε λεκτική πίεση αντί σωματικό εξαναγκασμό.
Συγκεκριμένα, η πίεση αυτή αφορούσε πίεση για σεξουαλικά αγγίγματα, σεξουαλική επαφή ή άλλη συμπεριφορά σεξουαλικής φύσης

Όλες οι μορφές βίας

Συνοψίζοντας όλες τις διάφορες μορφές βίας, διαφαίνεται ότι το 53% -66% των έφηβων κοριτσιών και 32%-69% των έφηβων αγοριών δέχθηκαν κάποια μορφή βίας στις σχέσεις τους.
Το ποσοστό των κοριτσιών που είχαν βιώσει βία στις συντροφικές τους σχέσεις ήταν παρόμοιο σε όλες τις χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα, με την εξαίρεση την Αγγλία και την Ιταλία, όπου τα ποσοστά ήταν ψηλότερα.
Τα ποσοστά των αγοριών που είχαν βιώσει βία στις συντροφικές τους σχέσεις παρουσίαζαν μεγάλες διαφορές, με την Ιταλία να έχει τα πιο ψηλά ποσοστά, ενώ η Αγγλία και η Νορβηγία είχαν τα χαμηλότερα.

Αντίκτυπος της βίας

Τα κορίτσια, σε μεγαλύτερο ποσοστό από ότι τα αγόρια, ανάφεραν μόνο αρνητικές επιπτώσεις λόγω της βίας που βίωσαν στη σχέση τους.
Συγκεκριμένα, ανάφεραν ότι ένοιωθαν αναστατωμένες, ενοχλημένες, φοβισμένες, προσβεβλημένες, δυστυχισμένες, ταπεινωμένες, άσχημα για τον εαυτό τους, θυμωμένες και σοκαρισμένες.
Αντίθετα, ήταν πιο πιθανό για τα αγόρια να αναφέρουν θετικό αντίκτυπο ή ακόμα κανένα αντίκτυπο. Στις απαντήσεις τους ανάφεραν ότι ένιωσαν ότι ο/η σύντροφός τους αγαπούσε, ένιωσαν καλά για τον εαυτό τους, ένιωσαν ποθητοί και προστατευμένοι. Κάποια αγόρια θεώρησαν τη συμπεριφορά που δέχθηκαν ως αστείο και ανάφεραν ότι δεν είχε «καμία επίδραση» πάνω τους.
Η μεγαλύτερη διαφορά παρατηρήθηκε στις επιπτώσεις της σεξουαλικής βίας, όπου 81% -96% των κοριτσιών ανέφεραν αποκλειστικά αρνητικές επιπτώσεις, ενώ μόνο 25%-40% των αγοριών ανέφεραν ότι η σεξουαλική βία είχε αρνητικό αντίκτυπο στη ζωή τους.
Άρα, είναι εμφανές ότι τα έφηβα κορίτσια είναι πιο πιθανό να επηρεαστούν αρνητικά από τις εμπειρίες βίας στις σχέσεις τους από ότι τα αγόρια.

Ανταλλαγή Σεξουαλικών Μηνυμάτων Μεταξύ Συντρόφων

Και στις πέντε χώρες, μεταξύ 6% και 44% των κοριτσιών και μεταξύ 15%και 32% των αγοριών ανάφεραν ότι είχαν στείλει μηνύματα ή φωτογραφίες σεξουαλικού περιεχομένου στο/στη σύντροφό τους.
Επίσης, μεταξύ 9% και 42% των κοριτσιών και μεταξύ 9% και 13% των αγοριών ανέφεραν ότι το μήνυμα που έστειλαν προωθήθηκε από το/τη σύντροφό τους και σε άλλους.
Στη Κύπρο, μόνο ένα άτομο ανάφερε ότι το μήνυμα του προωθήθηκε και σε άλλους.
Παράλληλα, 13%- 59% των κοριτσιών δήλωσε ότι η αποστολή σεξουαλικών μηνυμάτων/φωτογραφιών είχε στο τέλος αρνητική επίδραση σε αυτά.
Αντίθετα, μόνο 9%-25% των αγοριών ανάφερε τέτοια αρνητική επίδραση.

Αναζητώντας στήριξη

Για όλες τις μορφές βίας που βίωσαν στη σχέση τους, ήταν πιο πιθανό τα νεαρά άτομα να αποταθούν σε κάποιο φίλο/φίλη ή ακόμα να μη μιλήσουν σε κανένα.
Πολύ λίγοι έφηβοι ανάφεραν ότι συζήτησαν τις άσχημες εμπειρίες τους με κάποιο ενήλικα, όπως π.χ. με γονέα , κάποιο επαγγελματία (π.χ. εκπαιδευτικό), παρόλο που κάποιοι έφηβοι ανάφεραν ότι αυτό τους βοήθησε:

«Συνήθως μιλάμε με τους φίλους μας.
Αλλά αν έχεις πολύ στενή σχέση με τους γονείς σου και νιώθεις κοντά τους, μπορείς να ζητήσεις τη βοήθειά τους ή κάποιου συγγενή που εμπιστεύεσαι ή που μπορεί να σε καταλάβει […] κάποιος που είναι μεγαλύτερος, πιο έμπειρος, ο οποίος μπορεί να σε συμβουλεύσει.
Μετά είναι στο χέρι σου αν θα ακολουθήσεις τη συμβουλή του ή όχι»

«Πίστεψα ότι ήταν καλύτερο να μιλήσω με κάποια καθηγήτριά μου αντί να κάθομαι μόνη μου και να λαμβάνω εκείνα τα μηνύματα συνέχεια.
….Οι καθηγητές μου και γω συμφωνήσαμε ότι αν νιώθω ότι δυσκόλεψαν τα πράγματα, και νιώθω ότι χρειάζομαι να είμαι μόνη μου, μπορώ να φύγω από την τάξη για μισή ώρα, να κάνω μια βόλτα, να πάρω λίγο αέρα, να σκεφτώ… και αυτό είναι πολύ χρήσιμο».